Cursus analyse van schriftelijke verklaringen (SCAN)
3-daagse basiscursus: 3 - 5 oktober 2011
Het Centrum voor Politiestudies
geeft, in samenwerking met de Oost-Vlaamse Politieacademie (OPAC), al 10 jaar aan de Amerikaanse psycholoog (BA-1974), criminoloog (MA-1978) en polygrafist Avinoam SAPIR de gelegenheid zijn basiscursus SCAN (Scientific Content Analysis) te doceren.[1] Hij doceert deze cursus sinds 1984 in de politieacademies van vooral Engelstalige landen zoals de VS, Canada en Australië. In 2011 zal ookeen 2-daagse gespecialiseerde cursus ingericht worden (10-11 oktober 2011) waarbij enkel de personen toegelaten worden die de basiscursus in het verleden reeds volgden.
Waar ?
Auditorium van de Oost-Vlaamse Politieacademie, Sprendonkstraat 5, 9042 Gent.
Wat is SCAN ?
Essentieel voor een goede SCAN is het bekomen van de 'pure versie', waarbij de betrokkene, aan de hand van één open vraag, wordt uitgenodigd zelf zijn verklaring over een incident waarbij hij zelf aanwezig was te (laten) noteren, zonder enige tussenkomst of sturing van de rechercheur. Pas nadien, om eventueel ontbrekende informatie te bekomen, mogen enkel open vragen gesteld worden die geen enkele sturing of beïnvloeding mogen tonen. Klassieke verhoren zijn niet zelden beïnvloed door de visie van de onderzoeker, die op basis van de politionele, technische en tactische vaststellingen suggestieve vragen zal stellen. De SCAN sluit dit nadeel van klassieke verhoren uit, en is daarom een zeer zuivere verhoormethode.
Die aldus bekomen tekst kan vervolgens geanalyseerd worden aan de hand van criteria.
[2] Een analyse van een verklaring kan men vergelijken met het onderzoek ter plaatse bij een moordzaak. Een ongetrainde politieman kan op een plaats delict (PD) rondwandelen en absoluut niets zien wat van waarde kan zijn voor het onderzoek. Een rechercheur die getraind is in het systematisch doorlopen en doorzoeken van diezelfde PD zal een schat aan informatie aantreffen. Uit de praktijk blijkt dat verhoorders die een cursus SCAN volgden, in een verklaring méér elementen voor de waarheidsvinding zien dan ‘niet SCAN-getrainde’ verhoorders
Wetenschappelijk onderzoek over de SCAN
Hiervoor verwijzen we naar drie gepubliceerde wetenschappelijke onderzoeken.
[3] In een vierde gepubliceerde wetenschappelijke studie werd onderzoek gedaan naar communicatie onder stress, waarbij enkele SCAN-criteria aan bod kwamen.
[4] Een vijfde studie, geen wetenschappelijk onderzoek, betreft een ‘verkenning’ in drie Nederlandse politiekorpsen naar de meerwaarde van de SCAN bij de waarheidsvinding in opsporingsonderzoeken.
[5] Uit al die onderzoeken bleek de meerwaarde van SCAN bij verhoren. Zoals bij alle verhoortechnieken bestaan er over de SCAN meningsverschillen, maar het CPS wenst het debat hierover open te houden. Geregeld verschijnen in vaktijdschriften positieve artikels over de SCAN-criteria.
[6]
Toepassingen
Een goed verhoorder vraagt zich bij elk verhoor af of de verhoorde de waarheid spreekt, misleidt of zich gewoon vergist. Hij beschikt niet altijd over externe controlepunten en laat zich daarom heel dikwijls leiden door zijn ‘buikgevoel’, een ander woord voor verhoorervaring. Een verhoorder die geen signalen van misleiding kent en niet voortdurend alert is voor misleiding, is naïef en niet goed bezig. Een SCAN kan dit aanvoelen op wetenschappelijk aanvaardbare manier ondersteunen en leiden tot minder verkeerde inschattingen en meer gerichte vraagstellingen met meer onderzoekshandelingen voor de waarheidsvinding tot gevolg.
De SCAN kan een meerwaarde bieden in volgende gevallen:
- in onderzoeken waarbij een groot aantal verdachten en/of getuigen gelijktijdig moeten verhoord worden;
- wanneer wegens tijdsgebrek (b.v. bij interventiepolitie) geen traditioneel verhoor kan afgenomen worden;
- de SCAN laat toe om uit een traditionele verklaring informatie te halen die er niet meteen in onderkend wordt, bijvoorbeeld hiaten in het tijdsgebruik bij alibicontroles. In die omstandigheden kan SCAN een meerwaarde bieden in alle soorten van onderzoeken;
- afscheidsbrieven bij zelfmoord;
- het inschatten van de waarheidsgetrouwheid van diverse aangiftes, vooral zedenmisdrijven;
- door te trainen in de SCAN-criteria kunnen rechercheurs van 'onbewust bekwaam (buikgevoel)', 'bewust bekwaam' worden in het detecteren van misleiding;
- in het algemeen is de SCAN ideaal als voorbereiding op een traditioneel verhoor.
Het resultaat van een SCAN-analyse geeft de kritische punten in een verklaring weer, die verder bevraagd of onderzocht moeten worden. De SCAN wordt in de Belgische politiescholen niet als doel op zich aangeleerd, maar wel als onderdeel van een ruimere verhoorstrategie, als één van de instrumenten in het arsenaal van een onderzoeker, om zo veel mogelijk informatie uit een persoon los te krijgen.
Praktische inlichtingen
Het aantal deelnemers is beperkt. De kostprijs voor de volledige basiscursus bedraagt 400 euro p.p., het studieboek, middagmalen en koffie inbegrepen. De kostrpijs voor de gespecialiseerde vervolgcursus bedraagt 250 euro. Het inschrijvingsgeld dient voor de aanvang van de cursus betaald te zijn op basis van een factuur te ontvangen van het CPS.
De cursus begint elke dag stipt om 08.00 u en eindigt rond 16.30u.
Voor magistraten, gerechtelijke stagiairs en het personeel van de griffies en de parketten, zal de tenlasteneming van het inschrijvingsgeld door het Instituut voor de Gerechtelijke Opleiding worden aangevraagd. Ook burgers kunnen aan deze opleiding deelnemen.
Voor politiemedewerkers zal een erkenning van de opleidingen worden aangevraagd als voortgezette opleidingen.
Inschrijven kan enkel online via deze website, zie onderaan deze pagina. De inschrijving wordt aan alle deelnemers per e-mail bevestigd.
Hebt u nu reeds interesse, dan kunt u zich nu reeds aanmelden bij het CPS: secretariaat@politiestudies.be.
De SCAN-cursussen zijn doorgedreven trainingen met veel oefeningen. De theoretische stukken worden op een professionele en begrijpelijke manier gegeven op basis van een studieboek met CD-rom. De cursustaal is Engels, maar het studieboek is in het Nederlands vertaald. Een goede passieve kennis van het Engels is voldoende.
Contactadres - Info
[1] Voor een uitvoerige beschrijving van de methode zie: Cahiers Politiestudies nr. 7, Politeia, blz. 105-156.
[2] Zeven ervan werden wetenschappelijk onderzocht en bleken valide in het kader van SVA/CBCA en/of Reality Monitoring. Vijf andere maakten het voorwerp uit van wetenschappelijke onderzoeken naar verbale leugendetectie en bleken eveneens valide. Vier criteria werden nog niet wetenschappelijk onderzocht.
[3] DRISCOLL, L.N., “A validity assessment of written statements from suspects in criminal investigations using the Scan technique”, Police Studies, 1994/17(4), 77-88; SMITH, N., Reading between the Lines: An evaluation of the Scientific Content Analysis technique (SCAN), Police Research Series, Paper 135, Home Office, London, 2001, 1; ADAMS, S.H., JARVIS, J.P., “Indicators of veracity and deception: An analysis of written statements made to police”, Speech, Language and the Law, 2006/13(1), 1-22.
[4] ADAMS, S.H., Communication under stress: Indicators of veracity and deception in written narratives, Falls Church, Virginia, Virginia Polytechnic Institute and State University, 2002, 137p.
[5] BETHLEM, T., OOSTING, J., TEERNSTRA, M., Eindrapportage waarheidsvinding via woordanalyse, Politie Amsterdam, 2006, 39 p.
[6] Enkele voorbeelden: SCHAFER, J.R., “Text bridges and the micro-action interview”, FBI Law Enforcement Bulletin, januari 2008, 20-24; SANDOVAL, V.A., “Interview clues. Words that leave an investigative trail”, FBI Law Enforcement Bulletin, januari 2008, 1-9; ADAMS, S.H., HARPSTER, T., “911 Homicide calls and statement analysis. Is the caller the killer?”, FBI Law Enforcement Bulletin, juni 2008, 22-30; WELLS, R.C., “The art of investigative interviewing. Countering the lie of omission”, FBI Law Enforcement Bulletin, januari 2008, 10-12; BREWER, W.F., SAMPAIO, C., BARLOW, M.R., “Confidence and accuracy in the recall of deceptive and nondeceptive sentences”, Journal of Memory and Language, 2005/52, 618-627; ADAMS, S., JARVIS, J., “Are you telling me the truth ? – indicators of veracity in written statements”, FBI Law Enforcement Bulletin, oktober 2004, 7-12; SMITH, S.S., SHUY, R.W., “Forensic psycholinguistics. Using language analysis for identifying and assessing offenders”, FBI Law Enforcement Bulletin, april 2002, 16-21.
Online inschrijving:
[ keer terug naar de vorige pagina ]